การเตรียมตัว ก่อนให้อาหารสายยางทางหน้าท้อง ! (https://dseelin.co.th/)
การเตรียมตัวก่อนให้อาหารทางสายยางทางหน้าท้อง (PEG หรือ G-Tube) มีความแตกต่างจากการให้ทางจมูกเล็กน้อย โดยเฉพาะเรื่องการดูแลความสะอาดของรูเปิดผิวหนังครับ เพื่อให้การให้อาหารราบรื่นและปลอดภัยที่สุด ควรเตรียมตัวตามขั้นตอนดังนี้ครับ:
1. เตรียมตัวผู้ดูแลและสถานที่ (Environment & Hygiene)
ความสะอาดมือ: ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาด 7 ขั้นตอน และเช็ดให้แห้งสนิท เพราะคุณต้องสัมผัสกับรูเปิดผิวหนังโดยตรง
จัดท่าผู้ป่วย: ให้ผู้ป่วยนอนหงาย หนุนศีรษะสูงอย่างน้อย 30–45 องศา (ท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน) เพื่อป้องกันการสำลักและช่วยให้อาหารไหลลงสู่ลำไส้ได้ดีขึ้น
เตรียมอุปกรณ์: วางทุกอย่างบนถาดสะอาดใกล้ตัว (ไซริงค์ให้อาหาร, แก้วใส่อาหาร, น้ำต้มสุก, ชามรูปไต หรือผ้าสะอาด)
2. ตรวจสอบ "รูเปิดหน้าท้อง" (Stoma Check)
ก่อนเริ่มให้ทุกครั้ง ต้องเช็คความเรียบร้อยของจุดที่สายยางผ่านผิวหนัง:
สังเกตผิวหนัง: รอบรูเปิดต้องไม่มีอาการ บวม แดง ร้อน หรือมีหนองและเลือดซึม
เช็คความแน่น: สังเกตว่าตัวล็อกสาย (Bumper) อยู่ในตำแหน่งเดิมหรือไม่ ไม่ควรแน่นจนกดผิวหนังจนบุ๋ม หรือหลวมจนมีอาหารรั่วซึมออกมา
หมุนสายเบาๆ: ลองหมุนสายยางรอบตัวเบาๆ เพื่อดูว่าสายไม่ได้ติดแน่นกับผนังหน้าท้องจนเกินไป
3. ตรวจสอบ "ตำแหน่งสายและอาหารค้าง" (Residual Check)
แม้สายทางหน้าท้องจะหลุดยากกว่าทางจมูก แต่ยังจำเป็นต้องเช็คความพร้อมของกระเพาะอาหาร:
เปิดจุกสายยาง ต่อไซริงค์เปล่าขนาด 50 ml เข้ากับสาย
ค่อยๆ ดูดลมหรืออาหารค้าง ออกจากกระเพาะเบาๆ
ถ้าดูดได้ไม่เกิน 100-150 ml: ให้ดันอาหารที่ดูดออกมากลับเข้าไป และเริ่มให้อาหารมื้อใหม่ได้
ถ้าดูดได้เกินครึ่งของมื้อที่แล้ว: ให้เลื่อนการให้อาหารออกไป 1 ชั่วโมงเพื่อให้กระเพาะย่อยมื้อเก่าก่อน
ถ้ามีสีผิดปกติ (เช่น เขียวเข้มจัด หรือมีเลือด): ให้งดอาหารมื้อนั้นและปรึกษาแพทย์
4. ทดสอบความโล่งของสาย (Testing the Tube)
ก่อนเริ่มให้อาหาร ให้ลอง Flush ด้วยน้ำต้มสุกประมาณ 10-20 ml เพื่อทดสอบว่าสายไม่ตันและเป็นการหล่อลื่นสายก่อนอาหารจริงจะผ่านไปครับ
📊 ตารางสรุป: สิ่งที่ต้องเช็ค "ก่อน" และ "หลัง" ให้
ช่วงเวลา สิ่งที่ต้องปฏิบัติ
ก่อนให้ ล้างมือ > ยกหัวสูง > เช็คแผลหน้าท้อง > ดูดอาหารค้าง
หลังให้ ล้างสายด้วยน้ำต้มสุก 30-50 ml > ปิดจุกให้สนิท > จัดท่ายกหัวสูงต่อ 1 ชม.
💡 เคล็ดลับ
สำหรับผู้ป่วยที่มีสายทางหน้าท้อง หากพบว่ามี น้ำย่อยหรืออาหารรั่วซึม ออกมาบริเวณขอบแผลบ่อยๆ ให้รีบแจ้งพยาบาลนะครับ เพราะน้ำย่อยมีฤทธิ์เป็นกรด อาจทำให้ผิวหนังรอบๆ เปื่อยและอักเสบรุนแรงได้ (Excoriation) การใช้แป้งหรือครีมปกป้องผิวหนังตามคำแนะนำแพทย์จะช่วยได้มาก